Wczytywanie, proszę czekać...
Położenie
Słopnice położone są w centralnej części Beskidu Wyspowego, u stóp najwyższego wzniesienia tej grupy górskiej góry Mogielicy (1171 m n. p. m.), w bezpośrednim sąsiedztwie miasta Limanowa - siedziby powiatu limanowskiego. Gminę Słopnice tworzy jedna miejscowość położona w dolinie potoku Słopniczanka, otoczona wzniesieniami: Mogielicy i Łopienia - od zachodu, od południa długim grzbietem Cichonia, Ostrej i Zapowiednicy. Swym obszarem zajmuje powierzchnię 56,8 km2. Jest jedną z najmłodszych gmin w województwie małopolskim, utworzoną w 1997 r. W skład gminy wchodzi pięć sołectw. Obszar gminy zamieszkuje obecnie 6 308 osób. Słopnice, podobnie jak inne miejscowości leżące w Beskidzie Wyspowym, posiadają charakter rolniczo-turystyczny.
Topografia terenu.

Historia
Szukając początków istnienia miejscowości Słopnice musimy się cofnąć do połowy wieku XIV. Okres panowania Władysława Łokietka oraz Kazimierza Wielkiego to czasy wzmożonej kolonizacji na prawie niemieckim i jak wiele na to wskazuje, wtedy to lokowano wieś. Duży wpływ na lokację Słopnic miały sąsiednie, duże już wówczas, ośrodki osadnicze - klasztor cystersów w Szczyrzycu - klasztor klarysek w Starym Sączu, oraz sąsiedni Tymbark, który lokowano na prawie niemieckim. Początkowa akcja osadnicza miała miejsce w dolnym biegu rzeki, ale później posuwano się z karczowaniem lasu coraz wyżej i powiększano wieś. Szczególnie intensywnie proces ten przebiegał podczas migracji pasterskich plemion z południa - Wołochów w wieku XV i XVI. Wówczas to intensywnie karczowano lasy w dolinie potoku Czarny, Mogielica i górnym biegu potoku Słopnica. Do dzisiaj zachowały się nazwy świadczące o tym procesie np. Zarębki czy nazwy typowo wołoskie np. koszar, Beskid, Groń, Przysłop, Sarysz.

W drugiej połowie XIV wieku został wzniesiony pierwszy kościół słopnicki, którego patronem został św. Andrzej Apostoł. Czterysta lat później (1774 - 1776 r.) przystąpiono do budowy nowego kościoła, który stoi po dziś dzień i stanowi najważniejszy z zabytków architektury w Słopnicach.

Do 1930 r. istniały dwie wsie - Słopnica Królewska i Szlachecka rozdzielone mniej więcej potokiem Słopniczanka. Każda z nich miała swój herb (królewska kosę i grabie, a szlachecka sowę). Gmina Słopnice powstała w 1930 roku, a w nazwie wsi utworzonej z dwu odrębnych przez wieki Słopnic Królewskich i Szlacheckich, zaczęto używać liczby mnogiej - Słopnice. Administracyjna przynależność Słopnic wielokrotnie podlegała zmianie, ostatecznie 1 stycznia 1997 r., po odłączeniu się od Gminy Tymbark, utworzono samodzielną gminę Słopnice. W 1999 r. Rada Gminy Słopnice zatwierdziła aktualny herb przedstawiający sowę na dębie w czerwonym polu, nawiązujący do historycznych herbów Słopnic Szlacheckich i Królewskich. Spośród najsłynniejszych Słopniczan, którzy na trwale wpisali się w historię Polski, warto wymienić urodzonego tu w 1815 r. Jana Kantego Andrusikiewicza, który wraz z ks. Leopoldem Kmietowiczem z Chochołowa stanął na czele buntu górali podhalańskich przeciw władzy zaborczej w 1846 r.

W czasie I wojny światowej na terenie Słopnic przebywali żołnierze Legionów Polskich wraz z Józefem Piłsudskim, którzy na Przełęczy Marszałka Rydza-Śmigłego stoczyli zwycięską bitwę z wojskami rosyjskimi. Okres II wojny światowej to z kolei lata walki z hitlerowskim okupantem, prowadzonej przez silne w Słopnicach oddziały partyzanckie, dla których schronieniem były lasy Mogielicy. Odbywały się tutaj zrzuty, szkolenia i zgrupowania partyzantów. Osiedle Groń w dolinie potoku Mogielica za współpracę z partyzantką (hitlerowcy wykryli tutaj partyzancką radiostację) zostało bestialsko spacyfikowane przez Niemców w 1942 r. W dolinie potoku Bystroń w masywie Mogielicy, rozbił się w styczniu 1944 r. niemiecki bombowiec Henkel, zginęła cała załoga.

Zabytki
Główny zabytek miejscowości Słopnice to drewniany kościół św. Andrzeja Apostoła w Słopnicach Dolnych - wzniesiony w latach 1774 -1776 gdy proboszczem był ks. Jan Zwiernikiewicz. Konsekrował go w 1776r. biskup Franciszek Potkański. Kościół ma konstrukcję zrębową z zamkniętym wielobocznie prezbiterium i dobudowaną od południa w 1875 r. kaplicą św. Józefa. Najciekawszym elementem wnętrza jest ołtarz główny, w którym znajduje się pochodzący z 1637 r. obraz Święta rozmowa. Godne uwagi są również dwa ołtarze boczne, ambona późnobarokowa oraz kilka osiemnastowiecznych figur i obrazów. Ciekawostką jest również skrzynia żelazna z zamkiem o kilkunastu ryglach, stojąca w kruchcie kościoła oraz kamienna chrzcielnica z XIX w.

Zabytkowy Kościół drewniany z XIV wieku w Słopnicach Dolnych (5min)

W pobliżu kościoła św. Andrzeja znajduje się pomnik poświęcony pamięci 32 zakładników zamordowanych przez hitlerowców w lipcu 1944 roku.

Wart obejrzenia jest również dwór Bobrowskich (obecnie własność prywatna rodziny Podgórnych) wybudowany w I połowie XIX w. w stylu klasycystycznym. W czasie wojny w budynkach dworskich urządzono szpital dla chorych przywiezionych tu m.in. z Pruszkowa. Leczyli się w nim także partyzanci oraz miejscowa ludność. Wokół rozpościera się piękny park z przeszło 400- letnimi dębami, lipami i kasztanowcami.
Dwór Bobrowskich z XIX w. w stylu klasycystycznym (5min). Fot. Waldemar Sołtys

Specyficznym zjawiskiem miejscowości, świadczącym zarazem o bogatej kulturze religijnej mieszkańców Słopnic, są liczne kapliczki i przydrożne krzyże pochodzące z początków XIX wieku, których wykonawcą w znacznej części był miejscowy rzeźbiarz Andrzej Kwiatkowski. Największe z nich to kaplica w przysiółku Zaświercze, kaplica pod wezwaniem św. Trójcy w osiedlu Sroki i kaplica Matki Bożej Anielskiej na osiedlu Piechoty.

Mieszkańcy, kultura i tradycje
Beskid Wyspowy to nie tylko piękna przyroda, ale również bogata historia; to liczne legendy żyjące wśród tutejszych górali, to żywa tradycja i zwyczaje przekazywane z pokolenia na pokolenie oraz życzliwi i gościnni mieszkańcy.

Ludzie - oni są prawdziwym bogactwem tej miejscowości. To dzięki ich serdeczności i staropolskiej gościnności w Słopnicach nigdy nie będziesz czuł się jak turysta, ale gość. Gość zawsze oczekiwany i mile widziany. Staropolskie „Gość w dom - Bóg w dom” tu nie straciło na swej aktualności. Pracowici i zaradni mieszkańcy są najlepszą gwarancją na dobrą przyszłość gminy Słopnice. Obszar Beskidu Wyspowego, podobnie jak całego Pogórza, to miejsce kultywowania zwyczajów i obrzędów ludowych.

Tradycje ludowe Białych Górali kultywuje w Gminie Stopnice Dziecięcy Regionalny Zespół Mali Słopniczanie, Orkiestra Dęta Wiolin, Zespół Pieśni i Tańca Słopniczanie, Koło Gospodyń Wiejskich. Na terenie gminy działa pięć klubów sportowych: Klub Sportowy Piłki Nożnej „Sokół Słopnice”, Klub Tenisa Stołowego „Spectrum”, Klub Motocrossowy „Flow”, Klub Rowerowy „Gravity Revolt” oraz Klub Piłki Siatkowej.

Gmina Słopnice współpracuje z gminą Chlebnice na Słowacji, miastami: Bałkany na Węgrzech, Lazari w Rumunii oraz Lwów na Ukrainie.

Wyjątkową propozycją miejscowości są cykliczne imprezy kulturalne, turystyczne i sportowe przyciągające miłośników wspólnej biesiady. Tu każdy znajdzie coś dla ducha i ciała. W sezonie letnim odbywają się w gminie Słopnice cykliczne imprezy kulturalne, pielęgnujące i promujące tradycje tego regionu oraz folklor poprzez występy, koncerty i wystawy.

Imprezami wpisanymi na stałe do kalendarza życia kulturalnego są: dzień dziecka, festyn parafialny, dożynki gminne, kwesty, koncerty, imprezy okolicznościowe, pikniki i festyny młodzieżowe. Największym zainteresowaniem mieszkańców i gości cieszą się imprezy organizowane w ramach artystycznego lata w okresie od czerwca do sierpnia.



Turystyka i wypoczynek
Usytuowanie Słopnic w dolinie potoku Słopniczanka, pośród gór: Cichonia, Łopienia, Mogielicy, decyduje o ich wyjątkowych walorach krajoznawczych i agroturystycznych. Słopnice charakteryzują się piękną okolicą, nieskażoną przyrodą i czystymi wodami górskich potoków. Wieś ta jest doskonałym miejscem na spędzenie urlopu, weekendu, uprawiania turystyki pieszej, konnej, rowerowej i narciarstwa biegowego.

Głównym celem wędrówek turystów jest Mogielica - Królowa Beskidu Wyspowego. Ze szczytu Mogielicy i znajdującej się tam wieży widokowej można podziwiać piękną panoramę Tatr, Gorców, Pienin, Beskidu Sądeckiego i całego Beskidu Wyspowego. Pod względem widokowym rozległa hala na zachodnim stoku Mogielicy jest jednym z najbardziej oryginalnych miejsc w Beskidzie Wyspowym. Corocznie w przedostatnią niedzielę sierpnia na szczycie Mogielicy odbywa się Złaz Turystyczny, jedna z największych imprez turystycznych organizowanych w powiecie limanowskim. Zabawa połączona z biesiadą i konkursami stanowi atrakcyjną ofertę spędzenia wolnego czasu w górach.

XVI złaz Mogielica

Miłośnikom wędrówek górskich i obcowania z naturą Słopnice oferują górskie szlaki turystyczne - piesze, rowerowe i konne, atrakcyjne zarówno dla wytrawnego turysty jak i dla początkującego piechura. Przebiegają one przez najpiękniejsze zakątki Beskidu Wyspowego: Szczawę, Cichoń, Przełęcz Słopnicką, Chyszówki, Łopień, Mogielicę. Nie brakuje na nich miejsc widokowych z panoramą nie tylko na Beskid Wyspowy, ale również Tatry, Gorce i Pieniny. Pasjonatom przyrody polecamy dwie ścieżki przyrodniczo- krajoznawcze. Pierwszą z nich stanowi ścieżka „Zaświercze” położona w najbardziej malowniczej części Słopnic - Zaświerczu. Przemierzając wyznaczonym szlakiem, poznają Państwo bogactwo tutejszej przyrody, ciekawostki i osobliwości przyrodnicze. Spacer można rozpocząć od wizyty u artysty ludowego, następnie zobaczyć pozostałości po oceanie, starą kuźnię czy odpocząć u miejscowego gawędziarza. Miejsce to szczególnie jest popularne w gronie grzybiarzy.

Stokami Cichonia wiedzie ścieżka przyrodnicza „Ostra”. Na odcinku dwóch kilometrów stworzono przystanki dydaktyczne obrazujące różnorodność przyrodniczą i krajobrazową centralnej części Beskidu Wyspowego. Na początku trasy wyznaczono miejsce odpoczynku dla turystów - do dyspozycji ławki, wiata oraz miejsce na ognisko.

Grotołazów z pewnością zainteresują liczne jaskinie znajdujące się na górze Łopień. Najdłuższa, a zarazem najgłębsza jaskinia Beskidu Wyspowego to Jaskinia Zbójecka o długości 404 metrów. Równie ciekawe są pozostałe: Czarci Dół (140 m) i Ztotopieńska Dziura (150m). W jaskiniach znajduje się, jedna z liczniejszych w Polsce, kolonia podkowca małego (ok. 500 osobników).
Jaskinia Zbójecka o długości 404 metrów w masywie Łopienia.
Kolonia podkowca małego.

Zimą, przebywający w Słopnicach goście, mogą korzystać z trasy narciarstwa biegowego „Mogielica”, która przeznaczona jest zarówno dla wytrawnych biegaczy, jak również osób korzystających z nart dla relaksu. Trasa prowadzi drogą stokową wokół masywu Mogielicy. Trasa położona jest na wysokości 750- 900 m n. p. m, a jej całkowita długość to ok. 23 km. Jest oznakowana, posiada kilka alternatywnych zejść i parkingi samochodowe.
Trasa biegowa

Krótko mówiąc Słopnice stanowią doskonałą ofertę dla tych, którzy zmęczeni gwarem wielkich miast i wypoczynkiem w znanych kurortach poszukują spokoju i piękna przyrody.

Warto wiedzieć

  • W 1999 roku, w gminie Słopnice zanotowano największy wskaźnik przyrostu naturalnego w Polsce. Z tej okazji z wizytą w Słopnicach przebywał ówczesny Premier Jerzy Buzek.
  • W Słopnicach istnieją dwie parafie: Słopnice Dolne i Słopnice Górne. Na terenie miejscowości znajdują się dwa kościoły parafialne, nowo wybudowana kaplica Pod Mogielicą oraz będący w trakcie budowy nowy kościół o ciekawej architekturze.
  • Ze szczytu Mogielicy zwanej Królową Beskidu Wyspowego, można podziwiać piękne panoramy rozległych pasm górskich. W sierpniu 2008 r. wzniesiono tutaj 20-metrową drewnianą wieżę widokową. Przy bezchmurnej pogodzie z tej wysokości można podziwiać rozległe tereny Beskidu Wyspowego i Sądeckiego, Gorców, Pienin, Tatr i Babiej Góry.
  • Z Przełęczy Słopnickiej rozpościera się widok na tatrzańskie szczyty, a pośród tutejszych łąk i polan można spotkać rzadkie chronione rośliny jak: lilia złotogłów, naparstnica, orlik, mieczyk dachówkowaty i kuklik górski.
  • Na szczycie Mogielicy znajduje się Krzyż Papieski, upamiętniający wędrówki ks. Karola Wojtyły po Beskidzie Wyspowym. Co roku w przedostatnią niedzielę sierpnia sprawowana jest przy nim msza św. w intencji turystów. Jest ona również częścią największej w powiecie limanowskim imprezy turystycznej - Złazu Turystycznego „Mogielica”.
  • W Jaskini Zbójeckiej na Łopieniu znajduje się największa w Polsce kolonia podkowca małego (ok. 500 osobników).
  • W Słopnicach znajduje się tor motocrossowy utworzony przez Klub Motocrossowy Flow. Jest on położny na pograniczu przysiółków Zaświercze-Podmogielica.
  • Źródłem wiadomości o życiu miejscowości jest biuletyn informacyjny Nasze Słopnice - kwartalnik ukazujący się w nakładzie 1000 egzemplarzy. Aktualne wydania można pobrać ze strony internetowej gminy Stopnice www.slopnice.pl
  • Zainteresowanych bliższym poznaniem historii, tradycji i obyczajów miejscowości zachęcamy do sięgnięcia po książkę autorstwa słopniczanina, ks. Stanisława Wojcieszaka Słopnice-dzieje wsi i parafii. Publikacja stanowi bogatą monografię oraz wyczerpujące źródło informacji o Słopnicach.
Więcej informacji na temat Słopnic na stronie: www.slopnice.pl
Creadted by: Daniel Bulanda leoshihpsu@gmail.com